A Clockwork Orange …երկիր մը՝ Սարսափիստան
Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  A Clockwork Orange …երկիր մը՝ Սարսափիստան  

  ՓԱՊՈՒՂԻ՞ … ԹԷ ՓԱԿՈՒՂԻ

ՀԱՅՐԵՆԻՔ (http://hairenikweekly.com/)
Խմբագրական , Յուլիս 28, 2016

  Լաբիւրինթոսային բացատրողականը հաւանաբար չափազանցութիւն մը չէ:

 Ինչ որ կը պատահի Կիրակի, Յուլիս 17-էն ի վեր, Երեւանեան բեմահարթակէն ներս, կ՛ընթանայ այնպիսի ուղղութեամբ մը, որ լուրջ հարցադրումներու եւ վերլուծումներու կրնայ յանգիլ: Երբ բրիտանացի գրագէտ Էնթընի Պըրճէս (1917-1993) տարօրինակ երեւակայութեամբ եւ մտայղացումով մը, 1962-ին լոյս ընծայած էր մեծ հռչակ սփռած «Ինքնագործ Նարինջը» («A Clockwork Orange»), ներկայացուցած էր ապառնիի անիշխանական Լոնտոն մը, ուր օրինականն ու ապօրինին իրար հետ բախելով, ստեղծած էին ահաւոր միջավայր, ժողովուրդ, քաղաք…երկիր մը՝ Սարսափիստան:

  Նոյնքան հմտութեամբ, տասնեակ մը տարի ետք, բրիտանացի հանրահռչակ բեմադրիչ Սթանլի Քիւպրիք (1928-1999), այդ գրական գործը տեղադրած էր եօթներորդ արուեստի բնագաւառէն ներս, յաւելեալ փայլք մը տալով: Այս «Ինքնագործ Նարինջը» (ոչ մէկ կապ կամ ակնարկ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի նկարագրած սփիւռքահայութեան նարինչ համտեսողներուն՝ ծիրանի երկրին մէջ) գործին մէջ, սուր երգիծանքով կը նկարագրուէր հոգեբանական ծայրայեղ միջոցներու գործածութիւնը՝ ամբողջատիրական եւ ծաւալողապաշտ ընկերութեան մը՝ կառավարութեան մը, ուր մարդ էակը վերածուած է ինքնագործ մեքենայի՝ ռոպոթի:

  Սակայն Երեւանի մէջ պատահած ու ստեղծուած կացութիւնը ժապաւէն մը չէ: Այլ պաստառներու ետին, իսկական դէպքերն են, որոնք կը պատահին, ահազանգի մատնելով տրամաբանութիւնն ու արդարամտութիւնը: Այսինքն ներկայ երկրի տիրող պայմաններէն դժգոհ հայորդիներ, ներկայ ղեկավարութիւնը տապալելու մտայնութեամբ, հայրենակից ոստիկանի՞ն կը սպաննեն: Այս ցոյցերուն կը մասնակցին ամէն գաղափարի անձնաւորութիւններ, նոյնիսկ դերասաններ, հակառակ անոր որ պատահածը իսկական է..եւ պարզ երեւակայուած կամ յօրինուած ժապաւէն մը չէ:

  Հաւանաբար թէ՛ ձերբակալողը եւ թէ՛ ձերբակալուողը ակնթարթ մը հարց տան թէ.- «Յո՞ երթանք»: «Խորենացի» պողոտային վրայ կատարուածը ամենէն աւելի պիտի մտահոգէր նոյնինքն Ոսկեդարի պատմաբան, գրագէտ, բանաստեղծ Մովսէս Խորենացին (410-490), որուն նկարագրած «Պատմութիւն Հայոց»ը հաւանաբար եթէ այս օրերուն շարունակուէր, այդչափ ալ ոսկեգոյն էջերով պատուած պիտի չըլլար: Խորենացին պիտի չուզէր այս բոլորին ականատեսը դառնալ:

 Ի վերջոյ ան պարտականութիւն մը ունէր սերունդներ դաստիարակելու եւ տեղեկացնելու պատմութիւնը՝ Հայոց Պատմութիւնը:

Այսուամենայնիւ, նոյնիսկ ցոյցերու ընթացքն ու ցուցարարներու ժամադրավայրը, «Խորենացի» պողոտայէն այլ վայրեր փոխադրելը պարզ այրած սրտի մխիթարանք մը պիտի ըլլար հարիւրաւոր հայ սերունդներ ակնածանքով ու երախտագիտութեամբ տպաւորած եւ դաստիարակած իմաստասէր հանճարը: Վէրքը պիտի մնար վէրք, այնպիսի ծանր «Վէրք Հայաստանի» մը, որ նոյնինքն Խաչատուր Աբովեանն ալ անձնատուր պիտի ըլլար: Հետեւաբար ցուցարարները «Աբովեան» պողոտա՞յ փոխադրել թէ «Ազատութիւն» հրապարակ…վէրքը պիտի մնայ վէրք:

Դժբախտաբար, այս դէպքերը կը յիշեցնեն կարդացողին համար այլ նորավէպ մը՝ ամերիկացի Փօլ Ֆրետըրիք Քլուկի «Դրամատան Տղաքը» («The Boys in the Bank»), որ ամերիկացի բեմադրիչ Սիտնի Լումէթ ամէնայն հմտութեամբ ներակայացուցած էր շարժապատկերի աշխարհէն ներս «Dog Day Afternoon» գործով:

Սակայն, դէմ դիմաց կանգնող բոլոր կողմերն ալ, ամէնէն աւելի անիշխանական ցուցարարէն մինչեւ ամենէն աւելի հլու կամակատար ոստիկանը, պէտք է քաջատեղեակ ըլլան, թէ Էրեբունիի մէջ պատահածը «Dog Day Afternoon»եան դրամատան կողոպուտ մը չէ, այլ շատ աւելի ահաւոր կողոպուտ մը՝ ազգային ապահովութեան եւ պատկանելիութեան կողոպուտ:

Փապուղի՞…թէ փակուղի: Դժբախտաբար ցայսօր զանազան վերլուծումներ եւ բաղդատականներ, շատ աւելի կ՛աղաւաղեն, արդէն իսկ վատառողջ լաբիւրինդոսային մթնոլորտը:


____________________________________________________
Armweeklynews.am [04.08.2016]
A Clockwork Orange …երկիր մը՝ Սարսափիստան
© 2010-2018  Կապը »  Contacts Այցելեք » Facebook
Most popular tags
Գարօ Փայլան Երվանդ Քոչար Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq Կիպրոս Ethiopian Music Գրիգոր Զօհրապ Շառլ Ազնավուր Cyprus elections Operation Nemesis սակագներ Data Driven Marvel Disney movies Lucasfilm Netflix Ռուբեն Վարդանյան Helen Fisher  Rouben Sevak  Ara Güler Շանթ  Elisa de Filebo  William Saroyan  Էրոլ Սարաֆեան  Հրանտ Մաթևոսյան
  Մշակույթ  
ՍՓԻՒՌՔՆԵՐ. ՎԱԽՃԱՆԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ ԵՒ… ՎԱԽՃԱՆԸ [19.07.2016]
Կապոյտ Յիշատակներ Հրդեհուած Մելգոնեանէն - Դէպի Դասարան [19.07.2016]
Ֆրանսա, Նիս, Յուլիս 14- Ո՞ՒՐ ԵՐԹԱՆՔ ՑԱՒԴ ՏԱՆԵՄ [18.07.2016]
ԱՄԷՆ ԿԻՐԱԿԻ ՆՈՅՆ ԲԱՆԸ Կ՛ԸՍԷԱ [05.06.2016]
Մենք կիսատության գերին ենք, լքված օրհնյալ խենթերի միասնությունից [03.07.2016]
Սադեղ Հեդայաթ - Կուզիկ Դավուդը [13.07.2016]
Կապոյտ Յիշատակներ Հրդեհուած Մելգոնեանէն -Լուսոյ Տաճարը [06.07.2016]
Երբ մշակութային ժառանգությունդ են թալանում, երբ ինքդ ես զիջում թալանչիին [05.07.2016]
William Saroyan - To Armenians, half Armenians, quarter Armenians, and one-eight Armenians! [03.07.2016]
Հետադարձ հասցեատերն այլևս երկնքում է . հույժ գաղտնի հեռագիր ՀՀ հույժ գաղտնի նախագահին [29.04.2016]
ԱՍՏՈՒԱ՛Ծ ԻՄ, ԱՅԴ ՀԱՅ ԱՂՋԻԿԸ - O MY GOD, THE ARMENIAN GIRL [29.05.2016]
Կապոյտ Յիշատակներ Հրդեհուած Մելգոնեանէն (թիւ 2) [29.05.2016]
Վերջին Անգա՞մ…… Պէյրութ - Հալէպ [28.06.2016]
«Համշենի յայլաներ» ալբոմի երգերում արտացոլված են իր արմատների հետքերը [14.06.2016]
 Արխիվ » 2011-2018