Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  Վարդգէս Գուրուեան -Ամավերջի Հանդէսները  

 
 Կապոյտ Յիշատակներ Հրդեհուած Մելգոնեանէն (թիվ 13)
«Մելգոնեանցի ըլլալը չի՛ բացատրուիր, այլ՝ կ՚ապրուի»
 
Ամավերջի Հանդէսները
 
  Բոլոր դպրոցներուն նման, Մելգոնեանի ալ ամավերջի հանդէսները թագադրումը կ՚ըլլային տարեկան գործունէութիւններուն – կրթական, հաշուետուական եւայլն։ Հանդէսէն օր մը առաջ տեղի կ՚ունենար հանդէսի ընդհանուր փորձը։ Մինչ այդ, շրջանաւարտ աշակերտները իրենց «տախըմ»ները արդուկիչի տուած կ՚ըլլային, ճերմակ շապիկները լուացուած եւ արդուկուած, կօշիկները կը ներկուէին եւ մինչեւ անգամ փողկապները կ՚արդուկուէին։ Ոչ շրջանաւարտներս կ՚զգայինք որ շրջանաւարտները այդքան ալ ուրախ չէին ըլլար։ Սկիզբները չէինք հասկնար թէ ինչու՞, բայց երբ մեր կարգը հասաւ…
 
  Ամավերջի հանդէսին արարողութիւնը կը սկսէր ժամը 7։00-ին։ Հոգաբարձական կազմի անդամները, ծնողները, ուսուցչական կազմը, հիւրերն ու երգչախումբի անդամները Բարերարներու դամբանին առջեւ շրջանաւարտներուն կը սպասէին։ Շրջանաւարտ մանչերն ու աղջիկները իրենց շէնքերու մուտքի դրան ներսի կողմը կը սպասէին մինչեւ որ ազդանշանը տրուէր եւ սկսէին աստիճաններէն համրաքայլ վար իջնելով յառաջանալ դէպի դամբան։
 
  Առջեւէն քալող մանչն ու աղջիկը խորհրդանշական ջահը բարձր բռնած իսկ երկրորդը՝ ծաղկեփունջ մը բռնած կը յառաջանային։ Շարքով դամբանին առջեւ կիսակլոր կազմելէն ետք, ծաղկեփունջերը կը զետեղուէին դամբանին ստորոտը։ Ծաղկեփունջը բնականաբար կը խորհրդանշէր շրջանաւարտներուն երախտագիտութիւնը՝ Բարերարներուն հանդէպ։ Ջահը կը խորհդրանշէր այն լոյսը որ շրջանաւարտները ստացած էին Մելգոնեանէն – կրթական, ազգային, բարոյական եւ մարդկային վեհ գաղափարներուն։

  Ջահը պէտք էր փոխանցուէր յաջորդ սերունդներուն։ Կը պատահէր որ երբեմն խոնարհագոյն դասարանին լաւագոյն աշակերտներէն մէկուն փոխանցուէր ջահը։ Երբեմն ալ յաջորդ տարի շրջանաւարտ ըլլալիք դասարանի աշակերտներէն մէկուն կը փոխանցուէր։ Դամբանին առջեւ տեղի կ՚ունենար նաեւ հոգեհանգստեան պաշտօն՝ Բարերարներու հոգիներուն համար։ 

  Ծաղկեփունջի զետեղումէն, ջահերու փոխանցումէն եւ հոգեհանգստեան արարողութենէն ետք, հիւրերը հանդիսասրահ կը բարձրանային, մինչ շրջանաւարտները աղջկանց շէնքի դասարաններէն մէկուն մէջ կը սպասէին հիւրերու տեղաւորուելէն ետք հանդիսասրահ մուտք գործելու։
 
Սկզբնական տարիներուս, մինչեւ 1964, հանդէսը տեղի կ՚ունենար հանդիսասրահին կամ Տնօրինին վիլլային եւ աղջկանց շէնքին միջեւ, պասկէթպոլի դաշտին մէջ։ Պրն. Պետեանին օրով, մանաւանդ երբ հանդիսասրահը նորոգուեցաւ, հանէսները սկսան տեղի ունենալ հանդիսասրահին մէջ։ Տնօրէնին առաջնորդութեամբ եւ հիւրերու ծափողջիւններով, շրջանաւարտները հանգամանօրէն հանդիսասրահ կը մտնէին եւ բեմին վրայ տեղ կը գրաւէին։
 
  ՀԲԸՄիութեան եւ Մելգոնեանի զոյգ քայերգներէն ետք, հայկական միւս դպրոցներու հանդէսներու նման, բարի գալուստի խօսքէն, մրցանակներու բաշխումէն, Տնօրէնին տեղեկագրէն եւ կրթական խօսքէն ետք տեղի կ՚ունենար վկայականներու բաշխումը։ Երգչախումբը երեք երգ կ՚երգէր, ապա շրջանաւարտներու խօսքին կը յաջորդէր Հուսկ Բանքը որմէ ետք պաշտօնապէս դուրս կու գայինք սրահէն։
 
  Միջնայարկի միջանցքին մէջ շնորհաւորութիւնները կ՚ընդունէինք եւ պաշտօնապէս «Մելգոնեանի Շրջանաւարտ» եղած ըլլալու բաձառիկ եւ «Մելգոնեանցի» կոչուելու բարձրագոյն պատիւներուն կ՚արժանանայինք։ Աւանդութիւն էր որ Ամավերջի Հանդէսէն ետք, Տնօրէնին վիլլային ետեւի պարտէզին մէջ ընթրիքի հիւրասիրութիւն տեղի ունենար ի պատիւ շրջանաւարտներուն։   

  Հոգաբարձական կազմի անդամները իրենց տիկիններով, ուսուցիչները եւ անոնց տիկինները, շրջանաւարտներն ու անոնց ներկայ ծնողները եւ կարգ մը հիւրեր կը մասնակցէին այդ հիւրասիրութեան։ 11-րդ դասարանի աշակերտները սպասարկողները կ՚ըլլային այդ ընթրիքին։ Հաստատութեան խոհանոցին մէջ պատրաստուած համադամ ճաշերը, զովացուցիչներ, կիպրական օշարակներ եւ ալքոլախառն ըմպելիներ մաս կը կազմէին ճաշացուցակին։

  Չէր մոռցուէր անշուշտ պտուղի տեսակները։   Տակաւին չեմ հասկցած թէ ինչպէ՞ս, մանաւանդ ալքոլախառն ըմպելիքներու շիշերը երեկոյի ընթացքին կամաց-կամաց կը սկսէին անհետանալ։ Եթէ, օրինակի համար, 30 շիշ խմիչք կար ընթրիքի սկիզբը, ընթրիքի վերջաւորութեան պարպուած եւ կիսալեցուն շիշերը եթէ համրէինք, հազիւ 20 շիշ կարելի կ՚ըլլար հաշուել … Կարծեմ 11-րդի տղաքը շիշերը կը պահէին որ հիւրերը շատ խմելով չգինովնային եւ ինքնաշարժի արկածներու չ՚ենթարկուէին։ Ի՜նչ հոգածու աշակերտներ …

1970-ական թուականներուն երբ որպէս դաստիարակ-հերթապահ կը պաշտօնավարէի Մելգոնեանէն ներս, տեսայ որ հանդէսէն ետք ընթրիքի դրութիւնը փոխուեր է եւ վերածուէր պարզ պտղասեղանի եւ օշարակի հիւրասիրութեան։ Երբ պատճառը հարցուցի, հոգաբարձուներէն մին թէ Տնօրէնը, չեմ յիշեր, ըսաւ որ «ընթրիքը շատ ծախսալից է, ուզեցինք քիչ մը խնայողութիւն ընել» … 1970-ական թուականներուն, աւելի քան մէկ միլիոն տոլարի պիւտճէին մէջ, շրջանաւարտներու ի պատիւ քանի մը հոգիի համար պատրաստուած ընթրիքը ջնջել խնայողութեան համար, անհաւատալի էր այս մարդոց տրամաբանութիւնը։ Եթէ այդքան «մեծ ծախս» էր, Բարեգործականին վրայ, թող որ միլիոնատէր հոգաբարձուներէն մին հոգար ծախսերը։ Բայց …

1972-ին Նիկոսիոյ մէջ հիմնած էինք Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութիւնը (ՀԲԸՄ – ՀԵԸ)։ 1974էն մինչեւ 1980 ես ատենապետն էի։ 1978-ին, ՀԵԸ-ի վարչական ժողովին մէջ որոշեցինք որ այդ տարին, Ամավերջի հանդէսէն ետք, Բարեգործականի Ակումբին մէջ ընթրիք մը կազմակերպենք եւ հրաւիրենք հոգաբարձուները, ուսուցչական կազմը, հիւր ծնողները, շրջանաւարտները եւ Բարեգործականի Նիկոսիոյ Մասնաճիւղի վարչութեան անդամները, իրենց ազնուափայլ տիկիններով։

Այդ տարուան շրջանաւարտներուն մէջ Քուէյթէն քանի մը աշակերտներ ունէինք որոնք Քուէյթի Ազգային Վարժարանին մէջ պաշտօնավարած տարիս (1970), իմ աշակերտներս եղած էին եւ որոնց ծնողները լաւ կը ճանչնայի, ունեւոր մարդիկ էին, Հալէպէն եւ Պէյրութէն Քուէյթ գացած եւ հարստացած։ Նոյնպէս, Պէյրութէն ալ շրջանաւարտներ ունէինք որոնց ծնողներուն «վիճակը լաւ էր» եւ որոնց Հրաչ Մանուկեանը լաւ կը ճանչնար։ Մեր խաղը այն էր որ այս ծնողները եթէ հրաւիրուէին, նուիրատուութիւն կրնային ընել եւ ծախսերը կը փակէինք, քիչ մըն ալ շահ կ՚ապահովէինք։ Երբ Բարեգործականի Նիկոսիոյ Մասնաճիւղի վարչութեան ըսինք որ այդ մեծ խումբը (մօտ 150 հոգի) ընթրիքի պիտի հրաւիրենք, անվճար, եւ շահ պիտի ապահովենք, զարմացան։ Ինչպէ՞ս կարելի էր անվճար ճաշկերոյթ կազմակերպել եւ շահ ապահովել … «Մեզմէ դրամ չուզէք, այս ի՞նչ հաշիւ է, պիտի վնասէք, մենք թափելիք դրամ չունինք, ինչ որ ընէք ձեր պատասխանատուութեամբ կ՚ընէք» եղաւ իրենց ազնիւ պատասխանը։ «Մենք կը ծրագրենք մեր հիւր-ծնողներուն սեղաններուն վրայ մէկական շիշ ուիսկի ալ հրամցնել» ըսինք։

Մարդիկը կատղեցան։ «Դուք, ըսին, իրաւունք չունիք Միութեան դրամը պարապ տեղը ծախսելու, չէք կրնար ՀԵԸ-ի դրամը ասանկ բաներու համար ծախսել, հաշիւ պիտի տաք»։ Այս «մենծ»երը ի՜նչ լաւ կը քաջալերէնին մեզ։ Հրաչ Մանուկեանը, ես եւ Դաւիթ Շահապեանը որոշեցինք որ եթէ բաւարար դրամ չկարենանք հանգանակել, մեր երեքը միասնաբար նիւթական բացը պիտի գոցէինք, այդ իմաստակներուն բերանը բանալ չտալու համար։

Ամավերջի հանդէսէն ետք հիւրերը ուղղուեցան դէպի Բարեգործականի Ակումբը, որը Մելգոնեանի ֆութպոլի դաշտին քովն էր։ Բարեգործականի Նիկոսիոյ վարչութեան անդամները, իրենց ազնուափայլ տիկիններով, երկու սեղան արդէն իսկ ապահովէր էին եւ խոժոր ու անհանդարտ նայուածքներով մեզ կը դիտէին։

Հիւերը տեղաւորուեցան։ Օրուայ թամատան ես էի։ Բարիգալուստի, շնորհաւորութեան եւ «աչքերնիդ լոյս»ի ջերմ խօսքերէս ետք սկսայ մեր շրջանաւարտները մէկիկ-մէկիկ ներկայացնել եւ զուգորդել զանոնք իրենց ներկայ ծնողներուն հետ։ Անշուշտ չէի մոռնար իւրաքնաչիւր ծնողքի մասին գովասանքով խօսիլ, անոնց զոհողութիւններուն, «ազգային – բարեսիրական ծառայութիւններուն» եւ Մելգոնեանին հանդէպ կապուածութեան։ Կը գովէի նաեւ Քուէյթցի մայրերուն տանտիկինութիւնը, համադամ ճաշերը (որոնք համտեսած էի) եւ հոգածութիւնը՝ իրենց զաւակներուն հանդէպ։ Յիշեմ որ իւրաքանչիւր ծնողքի ներկայացնելէս ետք, կենացը կը խմէինք իր շրջանաւարտ զաւկին եւ ծնողքին։ Տրամադրութիւնները իւրաքանչիւր «կենաց»ի հետ արդէն սկսած էին բարձրանալ։ Դէմքերը՝ կարմրիլ։ Հրաչ Մանուկեանը իր ճանչցած ծնողներէն մէկուն ականջին բաներ մը փսփսաց եւ … հարիւր տոլարի առաջին նուիրատուութեամբ հանգանակութեան դուռը բացուեցաւ (1978-ին 100 տոլարը մեծ գումար էր Կիպրոսի համար)։

Մթնոլորտը այնքան ջերմացաւ որ նուիրատու ծնողք մը երկրորդ անգամ նորէն հարիւր տոլար մը նուիրեց։ Երկու կամ երեք մայրեր, իրենց ամուսիններէն ետ չմնալու համար, հարիւրի տեղ հարիւրյիսունական տոլար նուիրեցին, եւ կատակներուս վրայ ծափահարութիւններն ու քահ-քահ-ները բազմապատկուեցան։ Բնականաբար ուիսկիին ազդեցութիւնը իր շատ դրական ազդեցութիւնը սկսած էր գործել ի նպաստ մեզի։

Այդ գիշեր շատ կոկիկ գումար մը ապահովեցինք ՀԵԸ-ին։ Բարեգործականի մարդուկները եկան մեզ շնորհաւորելու եւ գանգատելու որ իրենց սեղաններուն վրայ ուիսկի չէր դրուած եւ թէ հաշիւը ե՞րբ իրենց պիտի ներկայացնէինք։ «Հաշիւ չկայ ըսինք, այս դրամով մենք մեր ակումբին համար ինչ որ պէտք է պիտի գնենք»։ Մարդուկները աքլորներու նման գլուխնին շարժելով հեռացան։

Մինչեւ 1980, իմ Ամերիկա ներգաղթելս, ընթրիքի այս բարի սովորութիւնը շարունակեցինք, միշտ նիւթական կոկիկ շահ մը ապահովելով ՀԵԸ-ին։ Բայց, երբե՛ք Բարեգործականի վարչականներուն սեղաններուն վրայ ուիսկիի շիշ նուէր չդրինք։

Ամավերջի հանդէսի յաջորդ օրը արդէն շրջանաւարտները իրենց տուները կը մեկնէին։ Վալիզները պասերուն տանիքը տեղաւորուելէ ետք երբ Տնօրէնին սենեակը կը մտնէին «մնաք բարով» ըսելու, լացուկոծ մըն էր որ կը փրթէր։ Տղաքը շէնքի մուտքի աստիճաններուն վերը գտնուող սիւներուն կը փաթթուէին եւ չէին ուզեր մեկնիլ։ Ուրիշներ դամբանին առջեւ կեցած հիւնքիւր-հիւնքիւր կու լային։ Ոմանք աղջկանց շէնք կ՚երթային իրենց սիրուհիներէն հրաժեշտ առնելու։ Վերջապէս, 11-րդ դասարանի աշակերտները եւ քանի մը ուսուցիչներ տղոց թեւերէն բռնած, քաշքշելով պաս կը տանէին։ Պասին մեկնած ժամանակ, տղաքը տակաւին ետեւ դարձած, լալով, ձեռքերով իրենց վերջին հրաժեշտը կու տային իրենց անզուգական Բարերարներուն եւ իրենց երկրորդ տան՝ Մելգոնեանին։



Վարդգէս Գուրուեան
Լոս Անճելըս, 2016



-------------------------------------------
Armweeklynews.am [25.10.2016]
Վարդգէս Գուրուեան -Ամավերջի Հանդէսները
© 2010-2018  Կապը »  Contacts Այցելեք » Facebook
Most popular tags
Գարօ Փայլան Երվանդ Քոչար Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq Կիպրոս Քեսապ Գրիգոր Զօհրապ Շառլ Ազնավուր Cyprus elections Operation Nemesis սակագներ Data Driven Marvel Disney movies Lucasfilm Netflix Ռուբեն Վարդանյան Helen Fisher  Rouben Sevak  Ara Güler Շանթ  Elisa de Filebo  William Saroyan  Էրոլ Սարաֆեան  Հրանտ Մաթևոսյան
  Մշակույթ  
Վարդգէս Գուրուեան - Ամավերջի Հանդէսները [26.10.2016]
Վարդգէս Գուրուեան -Մելգոնեանի մեր համո՜վ ճաշերը [24.10.2016]
ՌԱԿ-ի 95-ամեակին Առիթով - Ինչու՞ Եւ Ինչպէ՞ս Կուսակցական Օծուեցայ [22.09.2016]
ՓԱԶԼ-Իմ բոլոր նախորդ կյանքերում ես փնտրել եմ քեզ... [21.10.2016]
19 Հոկտեմբեր 1829. Կարնոյ հայութեան մեծ գաղթը դէպի Արեւելահայաստան [19.10.2016]
19 Հոկտեմբեր 1829. Կարնոյ հայութեան մեծ գաղթը դէպի Արեւելահայաստան [19.10.2016]
Վահան Թէքէեանի «Կեսարիա » ուղեւորական նօթերի նոր հրատարակութիւն [10.10.2016]
Կներես, իմ Հայաստան, որ մի բուռ, բռաչափ երկիր ես, բայց բռունցք չես դառնում…. [05.10.2016]
Համաշխարհային, ազգային վիճակ եւ հայկական մշակոյթ [29.09.2016]
Հերմինե Զարմանյան- Քառաչափ թախիծ մետաքս քուրձերով [29.09.2016]
ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ - ԽԵՆԹՈՒԹԻ՞ՒՆ [29.09.2016]
Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան Մեր Դաշտագնացութիւնները [26.09.2016]
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս -Տէ՜ր, կեցո՛ դու զհայս [25.09.2016]
Մելգոնեանի Սկաուտական Շարժումը (թիվ 9 ) [19.09.2016]
Մելգոնեանի Սկաուտական Շարժումը (Բ, թիվ 8 ) [19.09.2016]
Մելգոնեանի Արիական Շարժումի պատմութիւնը (Թիւ 7)[19.09.2016]
 Արխիվ » 2011-2018