Մարիանա Պէրթիզլեան-Վերասլաց Պահ Մը Հայկ Ազարեանի Ստեղծագործութեան Հետ
Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  Վերասլաց Պահ Մը Հայկ Ազարեանի Ստեղծագործութեան Հետ  

 Լսելն ու ականատես ըլլալը որքան տարբեր բաներ են։

 Աբովեան քաղաքի նորակառոյց Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցւոյ մասին հիասքանչ արտայայտութիւններ լսած էի, թէ կառոյցի, խաչքարային քանդակներու նաեւ սրբապատկերներու եւ գմբեթի պատկերազարդ ՛՛ներկայութեան՛՛ մասին։

 Անցեալ տարուան Մայիսեան տօնական օրերուն երբ Հայրենիքի մէջ կը գտնուէի , ներկայ եղայ նաեւ Աբովեան քաղաք, տեսնելու համար հրաշափառ տաճարը...

 Առաջին իսկ հայացքով , գմբեթը վերածուցաւ գերերկրային ներկայութեան։



 Երկնակամարը, իրօք պահ մը ներքեւ իմ մօտ իջաւ ,որ ես կարենամ հաղորդուիլ հզօր ծածկոյթին հետ։
 Սերովբէներ , քերովբէներ լուսապսակներով ,մականներով վեր փոխադրեցին զիս որերորդ երկինք միայն յայտնի էր հոգիին ։ Ոտքերս երկրէն կտրուած որքան մնացի , երկնասլաց հրեշտակագունդերուն հետ դժուար էր ըսել։

Եկեղեցւոյ գաւիթին՝ սպասող ընկերակիցներս Աղօտ յիշողութեանս մէջ սակայն տարուան մը հեռաւորութենէն, անջինջ դրոշմուած փայլատակումներ մնացին ,որոնք բնաւ պիտի չջնջուին մտքէս, մանաւանդ հոգիէս այնքան ատեն որ կենդանի եմ, եւ ալաւելի պիտի պայծառանան։

 Ոսկեգոյն ետնապատկերէն հրեշտակները ակնդէտ կը հսկէին այնպէս ինչպէս երկինքէն՝որու հետ միաձուլուած այս քնքուշ բայց մանաւանդ զօրեղ ու հուրհրատող էակները իջած ըլլային կարծէք զիս իրենց հետ վեր փոխադրելու։

Անդրադարձուցին թէ շատ երկար էր...

Ջերմ ու ժպտացող զուարթուններ կենդանի էին ու իրական , այո, պայծառ ծիրանիներով,մուգ կարմիր ու կապոյտ հանդերձներով, կենդանարար կանաչով :

Ջերմ ու ազնուագոյն հզօր թագաւորի մը պալատը կը փոխադրէին, մտերմիկ երկնային ժողովի մը հրաւիրելու ։ Նուրբ ու բարակ ձեռքերով, նուրբ բարի, երկրին չհպած ոտքերով, օգնութեան ու արդարութեան համար հասնող մականներով, լուսապսակներով , գոյնի եւ լուսաստուերի ներդաշնակ համադրումով դրախտային ոլորտ մը կը ստեղծէին երկրի վրայ, ոտքերուս հպած այն երկրին, որ նախադրախտն էր արդէն։

Երկնային նոր տիրապետութիւն մը, սեփականութիւն մը ներքին նոր թագաւորութիւն մը ստեղծելու իջած ըլլային կարծէք։

Պրպտումներէս կ՛իմանամ ,թէ Երեւանի ծնունդ, Սրբանկարիչ Հայկ Սարկաւագ Ազարեան Երեւանի Թերլեմէզյանի անուան նկարչական ուսումնարանն ու Էջմիածնի ճեմարանը աւարտելէն ետք,կ՛աւարտէ Պուխարեսթի եկեղեցական նկարչական դպրոցն ու Պետական Համալսարանի Աստուածաբանութեան ֆակուլտետի ռեստաւռացիայի (վերականգնում) բաժինը, այնուհետեւ կը պաշտպանէ իր թեկնածուական դեզը սրբապատկերի աստուածաբանութիւնը թեմայով:

Ետքը կ՛իմանամ նաեւ,թէ ոչ միայն Աբովեան Քաղաքի հրաշալի Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցւոյ սրբապատկերներն ու որմնանկարներու հեղինակն է Հայկը,այլ նաեւ Երեւանի կեդրոնը գտնուող Սուրբ Աննա նորակառոյց եկեղեցւոյ սրբապատկերները ստեղծողն է , արուեստագէտ՝ Հայկ Ազարեանը, որ նոր եւ ինքնուրոյն շունչ բերելով հանդերձ մեր նորօրեայ եկեղեցական գեղանկարչութեանը, նաեւ պահպանած եւ յարգած է պատկերագրական բոլոր կանոնները։

Իր բոլոր գործերը սերտ կապուած են համաքրիստոնէական եւ հայկական եկեղեցական սրբանկարչութեան աւանդոյթներուն եւ արուեստին հետ։

Կիլիկեան արուեստը քանի որ մաս կը կազմէ միջերկրականի աւազանի Բիւզանդական արուեստին, հայկական արուեստին մէջ, (Դեհիսիս) ին կը հանդիպինք շատ վաղուց, միջնադարեան նկարչութեան մէջ։

Թէեւ սրբապատկերներու օրինակները սակաւաթիւ են,սակայն ամենէն յատկանշականներէն է ,Տաթեւի Սուրբ Պօղոս Պետրոս եկեղեցւոյ սրբապատկերը 930 թուական , աւելի ուշ Կեչառիսի գլխաւոր եկեղեցի 1051 թ․, Հաղբատի սուրբ նշան եկեղեցի 1215թ․ Քոբայրի եկեղեցի 1282թ․․ ուրեմն հայկական գեղանկարչութեան մէջ տասներորդ դարէն սկսեալ արդէն իսկ ունէինք Դեհիսիսը, Քրիստոսի,Աստուածամօր եւ Յովհաննէս Մկրտչի մասնակցութեամբ։

Դեհիսիսի թեման նոյնպէս ոգեշնչած է Հայ մանրանկարիչները,ինչպէս թորոս Ռոսլինի նկարազարդած Մալաթիայի Աւետարանը1267 թուական եւ Կեռան Թագուհիի աւետարան 1272 թ․այս պատկերներուն եւ ընդհանրապէս Դեհիսիսի մէջ միշտ գահին բազմած պատկերուած է Քրիստոսը,իսկ ատեններ ալ երկու կողմը Աստուածամօր եւ Յովհաննէս Մկրտիչին տեղ ՝Եղիան եւ Մովսէսը։

Ռումինիայի հայ առաքելական եկեղեցին զարդարող Դեհիսիսը Հայկ Սարկաւագ Ազարեան պատկերած է որպես նուէր Ռումինիոյ հայոց թեմի առաջնորդարանին։

Թեման կը ներկայացնէ փրկչին երկրորդ գալուստը Աստուածամօր եւ Յովհաննէս Մկրտչի ուղեկցութեամբ։ Պատկերին մէջ Քրիստոս նստած է իր գահին վրայ Աջով կ՛օրհնէ ,իսկ Ձախ Ձեռքին ունի ականազարդ Աւետարանը։

Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցւոյ զուարթունները պատճառ կը դառնան որ աչքերուս առջեւ պարզուի նոր համայնապատկեր մը ՝ որու բանալին Սարկաւագ Հայկ Ազարեանի մօտ կը գտնուէր, մտնելու նորաոճ բայց արեւելեան յատուկ բոյրով օծուն ու հայկական վրձնին յատուկ հպումներով նորանոր յայտնագործումներու ոգեղէն զգլխիչ խրախճանքի մը ականատեսը ըլլալու։


Մարիանա Պէրթիզլեան Ղազարեան – Հալէպ 2016


---------------------------------------------------------------
Armweeklynews.am [23.11.2016]
Վերասլաց Պահ Մը Հայկ Ազարեանի Ստեղծագործութեան Հետ
.
© 2010-2018  Կապը »  Contacts  Այցելեք » Facebook
Most popular tags
 Գարօ Փայլան  Երվանդ Քոչար  Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq  Կիպրոս Քեսապ  Գրիգոր Զօհրապ  Շառլ Ազնավուր  Cyprus elections  Operation Nemesis  սակագներ  Data Driven  Marvel  Disney movies Lucasfilm  Netflix  Ռուբեն Վարդանյան  Helen Fisher   Rouben Sevak  Ara Güler  Շանթ   Elisa de Filebo   William Saroyan   Էրոլ Սարաֆեան  Հրանտ Մաթևոսյան
  Մշակույթ  
ԱՍՏՈՒԱԾ ՔՈՒ ԱՄԵՆԷՆ ՏԿԱՐ ՏԵՂԴ ԶՕՐԱՑՆԷ [16.11.2016]
Վարդգէս Գուրուեան - Մելգոնեանէն Մանրապատումներ [14.11.2016]
Համո Ոսկեբերան Սահյան.՛՛Եվ չիմացանք, թե ինչու…՛՛ [06.11.2016]
Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան Մեր Դաշտագնացութիւնները [26.09.2016]
Էդգար Շահին-գծագրական ու փորագրական գեղանկարչության աշխարհահռչակ վարպետ [31.10.2016]
Վարդգէս Գուրուեան-Մելգոնեանի Ուսուցիչները [31.10.2016]
Բեյրութից Գլենդել - Ուսուցիչը մասնագիտություն չէ, ազգակերտման առաքելություն է [28.10.2016]
Վարդգէս Գուրուեան - Ամավերջի Հանդէսները [26.10.2016]
Վարդգէս Գուրուեան -Մելգոնեանի մեր համո՜վ ճաշերը [24.10.2016]
ՌԱԿ-ի 95-ամեակին Առիթով - Ինչու՞ Եւ Ինչպէ՞ս Կուսակցական Օծուեցայ [22.09.2016]
ՓԱԶԼ-Իմ բոլոր նախորդ կյանքերում ես փնտրել եմ քեզ... [21.10.2016]
19 Հոկտեմբեր 1829. Կարնոյ հայութեան մեծ գաղթը դէպի Արեւելահայաստան [19.10.2016]
19 Հոկտեմբեր 1829. Կարնոյ հայութեան մեծ գաղթը դէպի Արեւելահայաստան [19.10.2016]
Վահան Թէքէեանի «Կեսարիա » ուղեւորական նօթերի նոր հրատարակութիւն [10.10.2016]
Կներես, իմ Հայաստան, որ մի բուռ, բռաչափ երկիր ես, բայց բռունցք չես դառնում…. [05.10.2016]
 Արխիվ » 2011-2018