Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  Հայրենիքի սէրը բարձրագոյն սէրն է  

   Պրն. Պերճ Սանտրունին մեր 8-րդ դասարանին անգլերէնի ուսուցիչն էր։ Այդ տարին Լեւոն Ժամկոչեան անունով արուեստագէտ դասընկեր մը ունէինք որշաբաթը մէկ, դասարանի կողմնակի գրետախտակին վրայ, գունաւոր եւ գեղիցիկ գիրերով ասոյթներ կը գրէր, ինչպէս «Աւելի լաւ է տալը քան առնելը», կամ «Հայրենիքի սէրը բարձրագոյն սէրն է», «Պատուէ հայրդ ու մայրդ», եւայլն։
 
Երբ Պրն. Սանտրունին դասարան մտնէր Երկուշաբթի առտու, «Պարոն, կ՚ըսէինք, ի՞նչ ըսել է այս նախադասութիւնը», կամ երբեմն ալ ինք կը նշմարէր եւ նախադասութիւնը կարդալով կը սկսէր բացատրել։
 
 Բնականաբար այդ պահը կը վերջանար առանց որ անգլերէն դաս ընէինք, երբեմն յաջորդ օրուան պահն ալ զոհ կ՚երթար Լեւոնին «նախադասութեան»։Լեւոն Ժամկոչեանը այսօր միջազգային ճանաչում շահած, սքանչելի նկարիչ – արուեստագէտ է։ Հաւանաբար Սանտրունիէն բաւարար անգլերէն չսորվեցանք, բայց անոր բարոյական դասախօսութիւնները շատ աւելի տպաւորած էին մեզ, եւ շատ աւելի օգտակար եղած են մեզի քան թէ այն քանի մը յաւելեալ անգլերէն բառերը որ մենք պիտի սորվէինքիրմէ։ Այսօր, դպրոցին մէջ մեր սորվածներէն շատերը մոռցած ենք (ո՞վ կը յիշէ քիմիաբանութեան տեսութիւնները կամ անգլիացի գրագէտներու ծննդեան թուականները, կամ ֆրանսացի թագաւորներուն անունները, բացի Լուիներէն ...) բայց մեր ստացած բարոյական դասերը մեր նկարագիրները կերտած են եւ մենք մեր նկարագիրներուն եւ բնաւորութեանց պատճառաւ կը յարգուինք (կամ չենք յարգուիր)։

Պրն. Սատրունին այն դասարանին որ դաստիարակը ըլլար, այդ դասարանը «լօթէրին» շահած կ՚ըլլար։ Դասարանային մարզական խաղերուն ոչ միայն միշտ ներկայ կ՚ըլլար, այլ եւ անպայման անուշեղէն կը բերէր խաղցողներուն եւ ամբողջ դասարանին համար։ Կիրակի օրերը միշտ տրամադրելի կ՚ըլլար աշակերտներուն սինեմա կամ պտոյտի տանելու։ Երբեմն տունէն համադամ ճաշեր կը բերէր իր դասարանի տղոց (միջուկով քէօֆթէ, «եաւան սառմա», անուշեղէններ, եւայլն)։ Սանտրունիները զաւակ չունէին, բայց մելգոնեանցիները, մանաւանդ իր դասարանի աշակերտները, իրենց հարազատ զաւակները կը համարէին։ Տղաքս յաճախ զինք անգլերէնով «father », հայրիկ, կը կոչէինք եւ ինք շատ կ՚ուրախանար անոր համար։ Չեմ յիշեր որ ան մեզ երբեւիցէ պատժած ըլլայ։ Նոյնիսկ երբ բարկացած ըլլար եւ ուզէր մեզ յանդիմանել, առանց ձայնը բարձրացնելու կ՚ընէր այդ։ Իր ազնուութեան համար չէինք կրնար զինք նեղացնել։

« Chain smoker» էր Պրն. Սանտրունին։ Իր ազատ պահերուն ուսուցչարանին մէջ մինչ սրբագրութիւնները կ՚ընէր, սիկարէթը միշտ շրթունքներուն միջեւ կ՚ըլլար, նիքոթինով կը շնչէր եւ սիկարէթի մոխիրն ալ, լման, վար կախուած, մինչեւ «ֆիլթըր»ին ծայրը կ՚ըլլար։ Լուցկիի խնայողութեան համար, վերջացած սիկարէթի վերջին կայծով նոր սիկարէթ մը կը վարէր։ Եւ այսպէս՝ շարունակաբար։

Սանտրունին հայ ժողովուրդի Նէմէսիս, Շահան Նաթալիին հետ մօրաքրոջ տղաներ էին։ Օր մը, Շահան Նաթալի Կիպրոս գտնուած միջոցին, դպրոց բերաւ (Սանտրունին մինչ այդ ելած էր Մելգոնեանէն)։ Պրն. Ասատուր Պէտեանը, տնօրէնը, սկզբունք մը ունէր որ դասապահերու ժամանակ չէր արտօնէր որ որեւէ հիւր դասարանները այցելէ եւ դասապահի ժամէն խլէ։ Բարեբախտաբար վերջին պահուն, երբ արդէն տեսչարանէն դուրս ելած էին, Նիկողոսը եւ ես աստիճաններուն վրայ նստած էինք։ Երբ տեսանք Սանտրունիին, անմիջապէս ոտքի ելանք, եւ երբ անդրադարձանք հիւրին ո՞վ ըլլալուն, ոտքերնիս սկսաւ թողալ։ Շահան Նաթալին կարճահասակ, նիհար, առիւծի փաշերու նման մազերով մարդ մըն էր։ Սակայն իր ամենատպաւորիչ մասը՝ իր խոշոր աչքերն էին, աւելի եւս խոշորցած իր գործածած կլոր, խոշորացոյցի նման ակնոցներուն ետեւը։ Թալէաթի ահեբեկումը կազմակերպող այս մարդը ելեքտրականացուցած էր մեզ։ Նիկողոսը անմիջապէս ծունկի եկաւ Նաթալիին առջեւ եւ «օրհնեցէք զիս» ըսաւ արցունքոտ աչքերով։ Շահան Նաթալին ալ աջ ձեռքը Նիկողոսին գլխուն վրայ դնելով, «օրհնեալ ըլլաս հայ տղայ» ըսաւ, քիչ մը ժպիտով։ Վստահաբար Շահան Նաթալին շատ գոհ մնաց Նիկողոսին այդ միամիտ բայց բարի արարքէն։

Պրն. Սանտրունիին հետ Կիպրոսի Լառնագա քաղաքի Ազգային Վարժարանին մէջ պաշտօնակից էիք1971-1972 կրթաշրջանին։ Ամէն առտու Նիկոսիայէն Լառնագա կը քշէինք եւ ճամբան անուշ-անուշ խօսակցելով դպրոց կը հասնէինք։ Քանի որ ինքը Մելգոնեանի մէջ իմ ուսուցիչս եղած էր եւ ես ալ հիմա Լառնագայի Ազգային Վարժարանին Աւագ Ուսուցիչն էի, շատ անյարմար կացութիւն մը ստեղծուած էի ինծի համար։ Առաջին իսկ օրը, կացութիւնը մասամբ մեղմացնելու համար խոստովանեցայ իմ զգացումներս իրեն եւ ըսի որ ես զինք նկատի պիտի ունենամ որպէս իմ ամենավստահելի խորհրդատուս։ «Ես շատ պէտք պիտի ունենամ Ձեր իմաստուն խորհուրդներուն, Պրն. Սանտրունի, ըսի, ես տակաւին շատ անփորձ եմ եւ շատ բան ունիմ սորվելիք Ձեր հարուստ փորձառութենէն»։ Սանտրունին շատ գոհ մնաց իմ այս կեցուածքէս եւ ամբողջ տարին իրապէս որ շատ օգտակար եղաւ ինծի։

Սանտրունիին կինը, Նիկոսիոյ Պետական Հիւանդանոցին մէջ սննդականոնի, ճաշերու պատրաստութեան ընդհանուր պատասխանատուն էր։ Տէր եւ տիկին, տարիներով աշխատելէ ետք, վերջապէս յաջողեցան տուն մը շինել Նիկոսիոյ նոր օդակայան տանող ճամբուն հարեւանութեամբ, նոր զարգացող շրջանի մը մէջ։ Տան բացումին, բազմաթիւ բարեկամներու կարգին մեզ ալհրաւիրած էին։ Ամէն բան, մանաւանդ հիւրասենեակին մէջ, նոր էր։ Նոր գորգերը մանաւանդ աչքի զարնող էին։ Տեսայ որ հրաւիրեալ «երկոտանի» մը, սիկարէթը ծխելէն ետք գորգին վրայ նետելով կօշիկով մարէց։ Հիմա անկրթութիւն էր ըրածը թէ արկած էր, չեմ գիտեր, բայց եթէ Ալիսը ձեռքս չբռնէր, «երկոտանի»ին պիտի խայտարակէի։ Բնականաբար Սանտրունիին ըսելէս ետք, բարձրաձայն յայտարարեցի որ սիկարէթները մոխրամաններուն մէջ հանգեցնեն, եւ ոչ թէ գորգին վրայ։ Կիսավայրենին հասկցաւ կամ ոչ, չեմ գիտեր, բայց հիւրերը հասկցան որ «բան մը» պատահած է եւ զարմացականու այպանող արտայայտութիւններ ունեցան։

Սանտրունիներուն այդ տան համար, բացի ընթացիկ նուէրէն, երկու հատ ձիթապտուղի ծառատունկեր ալ նուիրեցինք, մին՝ մենք, Հրաչիկիս անունով, միւսը՝ պաճանախս Գէորգը եւ Սիլվան՝ Պարոյրիկին անունով։ Ծառերը բաւական մը մեծցած էին երբ մենք Ամերիկա եկանք։ Ըսեմ որ Սանտրունիները հազիւ երկու տարի վայելած էին այդ տունը երբ 1974-ին թրքական արշաւանքը տեղի ունեցաւ Կիպրոսի վրայ եւ անոնք, ինչպէս նաեւ այդ շրջանի բնակիչները, հեռացան շրջանէն։ Սանտրունիները քանի մը տարի Լոնտոն մնացին։ Խեղճ մարդը ամէն բան կորսնցուցած էր։ Լոնտոնի մէջ Սանտրունին «Հայ Տուն»ի ... սրճեփը եղաւ քանի մը տարի, մինչեւ որ կղզիին յարաբերական հանդարտութենէն ետք, Կիպրոս վերադարձան իրենց սեփական տան մէջ բնակելու։

Շնորհակալութիւն Պրն, Սանտրունի ձեր բարի խրատներուն եւ մանաւանդ Լեւոնին գրած ասոյթներու մեկնաբանութիւններուն համար։


Վարդգէս Գուրուեան
Լոս Անճելըս, 2016

--------------------------------------------------------------
Armweeklynews.am [08.02.2017]
Հայրենիքի սէրը բարձրագոյն սէրն է


© 2010-2017  Կապը »  Contacts  Այցելեք » Facebook
Most popular tags
 Գարօ Փայլան  Երվանդ Քոչար  Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq  Կիպրոս Քեսապ  Գրիգոր Զօհրապ  Շառլ Ազնավուր  Cyprus elections  Operation Nemesis  Վահան Թէքէեան  Data Driven  Marvel  Disney movies Lucasfilm  Netflix  Ռուբեն Վարդանյան  Helen Fisher   Rouben Sevak  Ara Güler  Շանթ   Elisa de Filebo   William Saroyan   Մելգոնեան Կրթական  Հրանտ Մաթևոսյան
Վարդգէս Գուրուեան
  Մշակույթ  
Սեպուհ Աբգարեան «Գոհար»ով դարձաւ հայութեան փայլուն գոհարը [08.12.2016]
Արթուր Միկոյան - Ֆատան [07.02.2017]
ԱՍՏՈՒԱԾ ՔՈՒ ԱՄԵՆԷՆ ՏԿԱՐ ՏԵՂԴ ԶՕՐԱՑՆԷ [29.01.2017]
Իմ Անցագրիս Հարցերը [26.01.2017]
21 Յունուար Բանաստեղծութեան Իշխան Վահան Թէքէեանի Ծննդեան Տարեդարձն Է [21.01.2017]
Հայ ուսուցիչը զոհողութեամբ պէտք է աշխատի ... [18.01.2017]
ԵՍ ՔՈ ԵՐԱԶՆԵՐԻ ԱՆՄՇԱԿ ՇՐՋԱՆԱԿՆ ԵՄ ՈՒԶՈՒՄ ԼԻՆԵԼ [15.01.2017 ]
Մելգոնեանի Մեր Ուսուցիչները -Վահրամ Մավեան [11.01.2017]
ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ-ՏԱՐԵՄՈՒՏԻՆ [24.12.2016]
ԶԱՀՐԱՏ- ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱՅԻՆ ՄՕՐՈՒՔԸ [24.12.2016]
ՇՈՒՆ ԷԱ, ՊԱԹ, ՇՈՒՆ ՉԷ՛Ա... [22.12.2016]
Վահրամ Մավեան - սփիւռքի ամենէն վաւերական գրագէտներէն [22.09.2016]
Վարդգէս Գուրուեան - Մելգոնեանի Ուսուցիչները [12.12.2016]
 Արխիվ » 2011-2017