Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանը շատ դէմ էր Մելգոնեանի փակումին  

   Մելգոնեանցի մեր սերունդին համար Դոկտ. Ագապի Նասիպեան – Էքմէքճեանը միշտ էր եւ պիտի մնայ «Օր. Նասիպեան»։ Օր. Նասիպեանին ինքնաշարժը, հագուելակերպը, փէշերուն երկայնքը, մազին սանտրուացքը, դէմքին շպարը, կօշիկները, քալուածքը, խօսակցութիւնը, խօսած ձեւը,ոճն ու նիւթերը, մէկ խօսքով՝ ամէն ինչը պահպանողական, զարգացած, նրբօրէն քաղաքավար, ինքնամփոփ, տարբեր դասակարգի պատկանող անձի մըտիպարը կը ներկայացնէ։
 
Մեր ընդհանուր ազգաց պատմութեան եւ աշխարհագրութեան ուսուցչուհին էր։ Պատմութեան դասերը առաջին գլուխէն սկսած էինք սորվիլ, բայց Եւրոպայի աշխարհագրութեան դասը սկսանք վերջին գլուխէն։
 
Դասագիրքը կարծեմ սկսած էր Փորթուգալէն, Միջերկրական ծովու հիւսիւսային եզերքի երկիրներէն (Սպանիա, Ֆրանսա, Իտալիա եւայլն), իսկ Օր. Նասիպեանը մեզի սկսաւ դասաւանդել Հիւսիւսային Եւրոպայէն (Սկանտինաւեան երկիրներ, Շուէտ, Նորվէկեա, Հոլանտա, Տանիմանքա, եւայլն)։
 
Երբ հարցուցինք որ ինչու՞ դասագիրքին վերջին գլուխէն սկսանք սորվիլ եւ ոչ սկիզբէն, «որովհետեւ ես այդպէս յարմար կը տեսնեմ», եղաւ իր հաստատ եւ վերջնական պատասխանը։ Կարելի չէր Օր. Նասիպեանին հետ վիճաբանիլ։ Աշխարհագրութեան դասերուն համար, շաբաթը նուազագոյն մէկ անգամ «ուրուական քարտէս» (sketch map) ունէինք գծելիք։ Ինք դասարանին մէջ իւրաքանչիւրին գծած քարտէսը անպայման կը ստուգէր։ Այս քարտէսները մեր միտքերուն մէջ կը տպաւորէին եւ մենք աւելի յստակ պատկերացում կ՚ունենայինք մեր սորվածին մասին։ Օրինակ, Գերմանիոյ Ռուհր գետի շուրջ գտնուով ածխահանգերու եւ երկաթի հանգերու տեղերը սորված ժամանակ, պէտք էր գիրքին մէջ տպուած քարտէսը ընթօրինակէինք։ Անգամ մը ես «զիկ-զակ» գիծերով, գունաւոր շուքերով եւ զարդագիրերով պատրաստեցի քարտէսս։ Սկիզբը երբ Օր. Նասիպեանը տեսաւ գծածս, պահ մը կեցաւ, եւ մինչ ինք կը մտածէր ըսելիքին մասին, Կարօ Սաղրեանը, իրեն յատուկ ծիծաղը դէմքին «ասիկա շատ սխալ գծած ես, բան չի հասկցուիր այս գծածէդ» ըսաւ։ Օր. Նասիպեանը շատ մեղմ ձայնով Կարօին ըսաւ որ իր գործին նայի եւ ինծի ուղղելով խօսքը, ըսաւ որ գծածս շատ գեղեցիկ է, բայց նպատակը տարբեր է իր տուած պարտականութեան։ Այդ օր գնահատելով հանդերձ գծածս, յանձնարարեց որ ուրիշ անգամ շատ պարզ գծեմ որպէսզի տեսա- յիշողութեանս մէջ աւելի ճիշդ պատկերացում ունենամ։

Շաբաթը երեք անգամ Եւրոպայի պատմութիւն իսկ երեք անգամ ալ աշխարհագրութեան դաս ունէինք։ Պահը կը սկսէր «սքէթչ մէբ»երը ստուգելով, եւ ապա՝ անգլերէնով «որեւէ հարցում ունի՞ք» կը հարցնէր։ Մէկ երկու հարցումներու պատասխանելէն ետք, օրուայ դասին վրայ մէկ կամ երկու հարցումով գրաւոր քննութիւն կու տար (drop quiz)։ Օր մը դասարան մտաւ եւ ամպիոնին վրայ ելլելով սպասեց պահ մը։ Մենք ալ, յարգալից աշակերտներ, լուռ կը սպասէինք որ «do you have any question?» հարցումը հարցնէր, որպէսզի մեր հարցումները հարցնէինք։ Քանի մը վայրկեան լուռ մնալէն ետք, ըսաւ որ գրաւոր քննութիւններու տետրակները հանենք օրուան հարցումներուն պատասխանելու։ Ըսինք որ հարցումներ ունինք։ «Պէտք էր հարցնէիք մինչեւ հիմա» ըսաւ։ Ըսինք որ ամէն օրուայ նման կը սպասէինք ձեր խօսքին։ «Ոչ, ըսաւ, ես ձեզի ժամանակ տուի, եւ դուք հարցում չհարցուցիք, ուրեմն հիմա գրաւոր պիտի ունենաք։» Շուրջ տասը վայրկեան վիճաբանելէն ետք, Օր. Նասիպեանը փոքր զիջում մը ընելով ըսաւ . «քանի որ ես ուսուցչուհին եմ, ուրեմն ի՛մ ըսածս պիտի ըլլայ։ Հիմա հանեցէք ձեր տետրակները, «drop quiz»ը պիտի ընեք, բայց նիշերը պիտի չհաշուեմ։» Այս ուսուցչուհին ոչ մէկ տեղ կը զիջէր իր սկզբունքներէն։

Գրաւորներու ժամանակ երբ «մատիտները վար» ըսէր, կը նշանակէր որ այլեւս մէկ բառ անգամ չէս կրնար գրել, այլապէս մեծ նիշ կը պակսեցնէր կամ գրաւորի տետրակդ չէր վերցներ։ Անգամ մը, գրաւորի վերջաւորութեան «մատիտները վար» ըսաւ։ Ես ալ նախադասութիւնը չէի վերջացուցած, միայն մէկ բառ ունէի գրելիք։ «Օրիորդ, ըսի, կրնա՞մ բառ մը եւս գրել, միայն մէկ բառ»։ Քովս եկաւ եւ գլխուս վրայ կենալով՝ «միա՛յն մէ՛կ բա՛ռ» ըսաւ։ Բառը գրելէս ետք՝ «կրնա՞մ վերջակէտն ալ դնել» հարցուցի։ Պահ մը լուռ մնալէն ետք՝ «լաւ, դի՛ր» ըսաւ։

Պէտք է ըսել որ Օր. Նասիպեանը սքանչելի դաս բացատրող էր։ Դասը տող առ տող շատ յստակ կը բացատրէր։ Աշխարհագրութեան դասերուն իմ սորված գիտելիքներս քանի մը տարի ետք Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին մէջ “Geography 101” դասին մէջ գործածելով, ոչ միայն «համագուրսեցիներս» կը զարմացնէի, այլ նաեւ դասատուին։ «U shaped valleys», «V shaped valleys», կամ ինչու՞ Գերմանիան մեծ եւ շատ յաջող ճարտարարուեստական երկիր է, ինչու՞ որոշ քաղաքներ հաստատուած են հոն՝ ուր որ են հիմա, ի՞նչ են գետերու արժէքը՝ բացի ջուր հայթայթելէ, լեռները ինչպէ՞ս կազմուած են, եւ նման բազմաթիւ հարցեր։

Օր. Նասիպեանը օրէնքին տարրն ու ոգին յարգող անձ մըն էր։ Կիրակի օր մը, Արա Տէկիրմէնճեանը եւ քանի մը տղաք քաղաք, սինեմա կը փախին եւ մութին տեղ մը գտնելով կը նստին։ Երբ ֆիլմը կը վերջանայ, ետեւ կը դառնան եւ … Օր. Նասիպեանը, առանց ժպիտի, քիչ մը նեղուած եւ այլայլած դէմքով կը բարեւէ։ Տղաքը դպրոց չհասած, արդէն իսկ հերթապահն ու տնօրէնը տեղեակ կ՚ըլլան տղոց «մեծ յանցանք»ին, եւ Երկուշաբթի առտու, դասարան չմտած, կը կանչուին տնօրէնին սենեակը։ Ճանըմ, Կիրակի օրով, սա պատանիները սինեմա գացեր կամ փախեր են, ի՜նչ կ՚ըլլայ … ։ Անշուշտ Օր. Նասիպեանը կրնար անտեսել այդ հարցը, ինք հերթապահ չէր, տղոց կրնար խրատել եւ հարցը գոցել։ Բայց ոչ, Օր. Նասիպեանին համար սկզբունքի հարց էր։ Օրէնքը կոտրեցիր, պէտք էր համապատասխան պատիժ ստանայիր։ Անգլիական դաստիարակութիւնը իր գործը տեսած էր անոր մտածելակերպին եւ տրամաբանութեան մէջ։

Ուսոցչական տարիներուս պատիւը ունեցած եմ նաեւ Օր. Նասիպեանին հետ պաշտօնակից ըլլալու։Քուէյթէն երկու տարի առաջ Կիպրոս եկած էինք, եւ քանի որ տակաւին նիւթական վիճակնիս այնքան ալ փայլուն չէր (ուսուցիչ էինք…), Ալիսին ծնողքին տան մէջ սենեակ մը ունէինք։ Խոհանոցի պէտք չունէինք, քանի որ Ալիսին մայրը, Տիկ. Արփին, սքանչելի խոհարարուհի էր եւ ճաշերը ինք կը պատրաստէր, հիւրերը կրնային հիւրանոցին մէջ հիւրասիրուիլ, իսկ ճաշասեղանն ալ բաւարար էր տասներկու անձերու համար։ Գենեկալս, Գէորգ Յակոբեանը, արդէն երկու մանչ զաւակներ ունէր, իսկ մեր պաշտօնակիցներէն Վարդան Թաշճեանն ու Տիգրան Յովհաննէսեանն ալ երկուքական աղջիկներ։ Կինս, Ալիսը, յղի էր մեր առաջին զաւակով։ Ուսուցչարանին մէջ երբ զիրար քաշքշելով կը կատակէինք Գէորգին եւ Վարդանին հետ (աղջիկ զաւա՞կը նախընտրելի է թէ մանչը), ըսի որ ես անպայման մանչ զաւակ կ՚ուզեմ։ Ուրեմն, ուսուցչարանին մէջ մանչ կամ աղջիկ զաւակ ունենալու խօսակցութեան ժամանակ ըսի որ «եթէ Ալիսը աղջիկ զաւակ տայ ինծի, մօրը տունը պիտի ղրկեմ զինք» … ։ Օր. Նասիպեանը կարմրեցաւ եւ քանի որ դասերը վերջացած էին, պայուսակն ու տետրակները հաւաքելով, քիչ մը իրար անցած, տուն գնաց։ Գէորգը, Վարդանն ու ես խնդացինք մեր կատակներուն վրայ եւ անցանք։

Յաջորդ առտու, զբօսանքին (ժամը 10։15), երբ սուրճի համար ուսուցչարան հաւաքուած էինք, յանկարծ Օր. Նասիպեանը … «բայց Վարդգէս, աղջի՛կն ալ զաւակ է» ըսաւ։ Նախ չհասկցայ թէ ինչի՞ կ՚ակնարկէ, բայց անմիջապէս խելքի գալով՝ «ո՛չ, ըսի, ես մա՛նչ զաւակ կ՚ուզեմ, աղջիկ չե՛մ ուզեր»։ Օր. Նասիպեանը իրար անցած շարունակեց իր պատճառաբանութիւնները, թէ ինչու՞ աղջիկներն ալ հաւասարարապէս զաւակ են եւ արժանի են մեր բոլորին գուրգուրանքին, սիրոյն, «անոր համար Ալիսը իր մօր տունը ղրկելդ շատ սխալ է» ըսաւ։ Տեսայ որ Օր. Նասիպեանը շատ լուրջի առած է մեր կատակը, հանդարտեցուցի զինք նախ ըսելով որ արդէն իսկ Ալիսին մօր տան մէջ կը բնակինք եւ թէ եղածը պարզ կատակ էր։ Քի՜չ մը հանդարտեցաւ։

Օր. Նասիպեանը է նաեւ շատ լուրջ պատմագէտ-պատմաբան։ 1984-ին ան հրատարակեց «British and the Armenian Question 1915-1923», 271 էջերով շատ լուրջ ուսումնասիրութիւն մը։ Ան ունի նաեւ բազմաթիւ լուրջ ուսումնասիրութիւններ եւ յօդուածներ գլխաւորաբար հայկական հարցին, Բրիտանիոյ եւ Օսմանեան կայսրութեան վերաբերեալ։

Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանը 1985-1988 թուականներուն եղած է նաեւ Հաստատութեան տնօրէնուհին, իսկ 1993-1996՝ հոգաբարձական կազմի անդամ։

Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանը շատ դէմ էր Մելգոնեանի փակումին, իսկ փակուելէն ետք ալ, շատ ճիգ ըրաւ Հաստատութիւնը վերաբանալու, բայց՝ անօգուտ։

Յարգանքով կը խոնարհինք իր ուսուցչական եւ մտաւորական վաստակին առջեւ։

Վարդգէս Գուրուեան
Լոս Անճելըս, 2016

--------------------------------------------------------------
Armweeklynews.am [08.02.2017]
Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանը շատ դէմ էր Մելգոնեանի փակումին


© 2010-2017  Կապը »  Contacts  Այցելեք » Facebook
Most popular tags
 Գարօ Փայլան  Երվանդ Քոչար  Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq  Կիպրոս Քեսապ  Գրիգոր Զօհրապ  Շառլ Ազնավուր  Cyprus elections  Operation Nemesis  Վահան Թէքէեան  Data Driven  Marvel  Disney movies Lucasfilm  Netflix  Ռուբեն Վարդանյան  Helen Fisher   Rouben Sevak  Ara Güler  Շանթ   Elisa de Filebo   William Saroyan   Մելգոնեան Կրթական  Հրանտ Մաթևոսյան
Վարդգէս Գուրուեան
  Մշակույթ  
Հայրենիքի սէրը բարձրագոյն սէրն է [08.02.2017]
Սեպուհ Աբգարեան «Գոհար»ով դարձաւ հայութեան փայլուն գոհարը [08.12.2016]
Արթուր Միկոյան - Ֆատան [07.02.2017]
ԱՍՏՈՒԱԾ ՔՈՒ ԱՄԵՆԷՆ ՏԿԱՐ ՏԵՂԴ ԶՕՐԱՑՆԷ [29.01.2017]
Իմ Անցագրիս Հարցերը [26.01.2017]
21 Յունուար Բանաստեղծութեան Իշխան Վահան Թէքէեանի Ծննդեան Տարեդարձն Է [21.01.2017]
Հայ ուսուցիչը զոհողութեամբ պէտք է աշխատի ... [18.01.2017]
ԵՍ ՔՈ ԵՐԱԶՆԵՐԻ ԱՆՄՇԱԿ ՇՐՋԱՆԱԿՆ ԵՄ ՈՒԶՈՒՄ ԼԻՆԵԼ [15.01.2017 ]
Մելգոնեանի Մեր Ուսուցիչները -Վահրամ Մավեան [11.01.2017]
ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ-ՏԱՐԵՄՈՒՏԻՆ [24.12.2016]
ԶԱՀՐԱՏ- ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱՅԻՆ ՄՕՐՈՒՔԸ [24.12.2016]
ՇՈՒՆ ԷԱ, ՊԱԹ, ՇՈՒՆ ՉԷ՛Ա... [22.12.2016]
Վահրամ Մավեան - սփիւռքի ամենէն վաւերական գրագէտներէն [22.09.2016]
Վարդգէս Գուրուեան - Մելգոնեանի Ուսուցիչները [12.12.2016]
 Արխիվ » 2011-2017