Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏՆԵՐՈՒ ՊԱՏԱՐԱԳ  

ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏՆԵՐՈՒ ՊԱՏԱՐԱԳ
 
Հաւատացեալ ու անհաւատ երեք հազար հոգի բերնէ բերան լեցուցին Նիսի ձկնորսներու պաշտպան Սուրբ Պետրոսի Սէն Փիեր տ՛Արեն եկեղեցին Չորեքշաբթի 1 Մարտին կաթողիկէներու մեծի պահոց շրջանի սկիզբի Մոխիրի երեկոյի Արուեստագէտներու Պատարագին, անգամ մը ևս իրականացնելու համար դար մը առաջ Փարիզ ապրած երգիծաբան Ատոլֆ Վիլլէթի փափաքը։

Ատոլֆ Վիլլէթի քննադատական և երգիծական գրութիւնները, և անոր մտայղացած հանրազդներն ու ծաղրանկարները լոյս տեսած էին, ի միջի այլոց, ՛՛Կարագի Պնակը՛՛երգիծաթերթին մէջ, L’Assiette au beurre 1901-1936 որուն նմանը կը թուի ըլլալ փարիզի Շարլի Հեպտո երգիծաթերթը, որուն աշխատակից, ծաղրանկարիչներէն ոմանք զոհ գացին 7 Յունուար 2015ի ահաբեկչութեան։

Հարիւր տարի առաջ Ատոլֆ Վիլլէթ ծաղր ու ծանակի առարկայ դարձուցած էր իր ժամանակի յայտնի քաղաքական և կրօնական անձնաւորութիւնները, և արտայայտած էր իր ակասեմական մտքերը. ծաղրանկարած էր այդ օրերուն համար անընկալելի գայթակղեցուցիչ կիսամերկ կիներ, ներառեալ ֆրանսայի հանրապետութեան խորհրդանիշ Մարիաննը։
 
Փարիզի պատերը զարդարած էր ան իր Մուլէն Րուժի ելոյթները ծանուցանող որմնազդներով, որոնք ցայսօր կը վերապրեցնեն Փարիզի անցեալի յիշատակը։

՛՛Արուեստագէտներու Պատարագ՛՛ըսուածը Ատոլֆ Վիլլեթի 1914ին յատնած ծաղրական բաղձանքին կատարումն է՝ ՛՛Պիտի ուզեմ որ Պատարագ մը մատուցուի անոնց համար որոնք պիտի մեռնին, այսինքն՝ մեզի ապրողներուս համար. պիտի ուզեմ որ բոլորս եկեղեցի մը երթանք Մոխիրի Չորեքշաբթիի օրը՛՛։

Երգիծաբանին մաղթանքը հակառակ ըլլալով հանդերձ կաթողիկէից Մեծի Պահոց օրուան սկիզբի ննջեցելոց յիշատակին, ﬔզի, կենդանեացս կը յիշեցնէ Աստուծոյ Ադամ և Եւային տուած պատիժներէն՝ ՛՛Հող էիր և հող դարձցիս՛՛ը, իմա՝՛ հող էիր և հողին պիտի վերադառնաս ՛՛ը։

Եկեղեցի եկողները հաղորդուելէ ետք, պատարագի աւարտին եկեղեցականին այրած ճիւղերէն գոյացած մոխիրը խաչաձև կը քսեն հաւատացեալին ճակտին։ Ֆրանսայի մեջ կատարուող Արուեստագէտներու այս պատարագներուն աﬔնէն հանդիսաւորը կը մատուցուի Նիսի մէջ և տարուէ տարի աւելի ժողովրդական կը դառնայ։ Այս տարուանին եկեղեցւոյ մէջ շարժելիք տեղ չէր մնացած։

Փակագիծ բանալով ըսեմ որ Նիսի կաթողիկէից եպիսկոպոսարանի արխիւներու պահակ հայր Ֆելիքս Պոտուանը աւելի քան քսան տարի առաջ ինծի յայտնած էր թէ Սեն Փիեր Տ՛արեն եկեղեցւոյ մէջ դարերէ ի վեր հայ սուրբ մը կը հանգչի։ Երկու տարի առաջ ձկնորս հարևանս Քարլոս Ժագոպին ալ նոյնը ըսաւ։

Հարկաւ որ ես ալ պիտի ուզեիի արուեստագէտ ըլլալ, չե՛մ, բայց հոգ չէ՛, քանզի համարեա՛թէ Հայաստանի բոլոր հայրենակիցներս արուեստագէտ են և ամեն բանի մէջ գրագէտ են, գրագէտ՝ երգի, պարի, երաժշտական գործիքներու, ըմբշամարտի, ծանրաբարձութեան, ճատրակ շախմատի,ֆութպոլի և ամէն բանի մէջ գրագէտ են. գրագէտ է Հենրիկ Մխիթարեանը երբ կոլ կը խփէ։

Հաստատ է որ ես արուեստագէտ չեմ, բայց, հայրենակիցներուս պէս արուեստասէր եմ, և պարզ է որ եթէ արուեստասէրները չըլլան՝ մուսաները գրագէտ արուեստագէտներուն չեն այցելեր։

Եկեղեցւոյն պատերը զարդարուած էին ցուցադրութեան դրուած երկու հարիւր կտաւներով։Տասնեակ մը մանրանկարիչներ բեմէն ցուցադրեցին իրենց մտայղացած գեղեցիկ սրբանկարները icons.

Յովհաննէս 23րդ պապը Ատոլֆ Վիլլէթի մոխիրի Չորեքշաբթի Mercredi des Cendres օրը ապրող ﬔռնելիքներուն համար կատարուելիք պատարագի փափաքը հաստատած է գրաւոր։ Այս տարուան պատարագին կամակերպիչները թելադրեցին որ ամէն մարդ զարթնեցնէ իր մէջը ննջող արուեստագէտը։ Արուեստագէտներու Պատարագը ներկաներուն աչքը, ﬕտքն ու հոգին խօսքով, երգով, ու աղօթքով յագեցուց։ Եղբայր ֆրեր Իվ Մարի Լըքէն յատուկ բծախնդրութեամբ պատարագը ղեկավարեց և հեռարձակեց համացանցով։

Աստիճաններուն վրան երգչախումբի ղեկավարին քովը տեղաւորուած՝ բեﬕն վրայի ամէն բաները չէի տեսներ, բայց կը դիտէի մութին սևին մէջէն խորանի բեմէն խուռներամ բազմութեան վրայ պարող լուսաւոր ստուերները։ Կարդացուեցան անունները անցեալ տարուան Յուլիս 14ի հրավառութեան աւարտին տուն գացող բեռնակառքին անիւներուն տակ ճզմուած Նիսեցի ննջեցեալ արուեստագէտներուն։

Օրուան նիւթն էր աքսորը, բռնի ելքը ﬕջին արևելքի, սուրիոյ և իրաքի գաղթականներուն ընդհանրապէս և յատկապէս քրիստոնէից որոնք իրենց բնօրրանէն՝ բռնած էին գաղթի ճամբան դէպի արևմտեան անհիւրընկալ երկիրները, ապաստան մը գտնելու յոյսով, ուստի ընթերցուﬓերը սկսան արաբերէնով և շարունակուեցան, ֆրանսերէնով, անգլերէնով, և իտալերէնով։

Միաստուածեան երեք կրօնքներու ներկայացուցիչները իրենց խաղաղական պատգամը տուին։ Ելոյթներ եղան երաժշտական զանազան գործիքներով։ Սէն Փիեր Տ՛Արեն եկեղեցւոյ հովիւ հայր Ժիլ Ֆլորինին իր բամբ ձայնովը ներկաները տարաւ ՛՛Ժամանակին կար արևմուտքի մէջ ՛՛շարժանկարի երաժշտութեան ՛՛ԵԼԻՑ՛՛ Exode երգին մէջ։

Եւ ինծի և հոն եղող հայոց համար եղև անսպասելի անակնկալ մը՝ երբ երիտասարդ երգիչ Ֆրանք Ժիորսելին երգեհոնի ընկերակցութեամբ մեկնաբանեց Շարլ Ազնաւուրի ԱՆՈՆՔ ԻՆԿԱՆ “Ils Sont Tombés’’ երգը։ Անկասկած որ այս Երգին յօրինման շարժառիթին անծանօթները երգին աւարտի բառերէն կապուեցան ﬔծն արուեստագէտ Շարլ Ազնաւուրի հայու ինքնութեան՝ ՛՛Որովհետև անոնց յանցանքն էր Հայաստանի զաւակներ ըլլալը՛՛։

Ուրեմն, այսպէս ուրեմն, կազմակերպիչները արևելքի գաղթականաց ճակատագիրը կապեցին այն հայոց, որոնք աւելի քան հարիւր տարի առաջ իրենց պապենական հողերէն ելած, բռնագաղթեցին, և այդ պատմութիւնը գրեցին, ի միջի այլոց մեծն երգիչ Շարլ Ազնաւուրի երգով։


ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ
ՆԻՍ 16 Մարտ 2017

--------------------------------------------------------------
Armweeklynews.am [18.03.2017]
ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏՆԵՐՈՒ ՊԱՏԱՐԱԳ

© 2010-2017  Կապը »  Contacts  Այցելեք » Facebook
Most popular tags
 Գարօ Փայլան  Երվանդ Քոչար  Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq  Կիպրոս Քեսապ  Գրիգոր Զօհրապ  Շառլ Ազնավուր  Cyprus elections  Operation Nemesis  Վահան Թէքէեան  Data Driven  Marvel  Disney movies Lucasfilm  Netflix  Ռուբեն Վարդանյան  Helen Fisher   Rouben Sevak  Ara Güler  Շանթ   Elisa de Filebo   William Saroyan   Մելգոնեան Կրթական  Հրանտ Մաթևոսյան
  Մշակույթ  
Կոմիտաս վարդապետ .մեկ հասկըցւած անկեղծ ձայն հազար ճառ կարժէ [12.03.2017]
Օ՜, Օր. Քէշիշեան, գիտե՞ս աշակերտներդ որքա՜ն կարօտցած են քեզ [02.03.2017]
Մեր Ուսուցիչներէն ՝Գէորգ Յակոբեան [27.02.2017]
՛՛ԵՍ ՍԷՆ ՎԱԼԱՆԹԷՆԸ ՉԵ՛Մ ՍԻՐԵՐ՛՛՛- ԿԱՄ ԱԼ ՝ ՈՒՐԱԽ ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ [27.02.2017]
Սիրահարված վրձին...ուսեր, կտավ ճերմակ ու լայն [23.02.2017]
ԱՂԱՒՆԻՆԵՐ [23.02.2017]
Վարդգէս Գուրուեան - «Վարպետ Տիգ»ը [23.02.2017]
Ո՞վ մի ամպ կդնի գլխի տակ [19.02.2016]
Մեր պատմության բաց էջը [14.02.2017]
ՀԵՌԱՁԱՅՆՆԵՐՈՒ ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ [10.02.2017]
Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանը շատ դէմ էր Մելգոնեանի փակումին [08.02.2017]
Հայրենիքի սէրը բարձրագոյն սէրն է [08.02.2017]
Սեպուհ Աբգարեան «Գոհար»ով դարձաւ հայութեան փայլուն գոհարը [08.12.2016]
 Արխիվ » 2011-2017