Armweeklynews.amՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

  Ամէն տեղ կ՛ապրինք հայ և օտար մեր լեզուովն ու ճակատագրով  

 ՀԱՐԻՒՐ ՏԱՐԻ ԵՏՔ

 Կարդացողը կը կարծէ որ հայկական ցեղասպանութեան հարիւր երկու տարի ետքի ներկային մասին է իմ գրածս, ըսելիքս արդէն գիտէ, ի՜նչ յոգնութիւն։ Անցեալին, օր մը Րիճֆիլտ Նիւ Ճըրզիի Պէնք օֆ Նիւ Եորքի գրասեղանին վրայ կարդացածս միտքս պահածս եթէ ընդօրինակած ըլլայի՝ հիմա զայն յիշելու ջանք պիտի չթափէի։

Գրուած էր որ հարիւր տարի ետքը մէկը պիտի չյիշէ իմ ո՞ւր ծնած, ո՞ր բնակարանը ապրած ըլլալս, ո՞ր համալսարանը աւարտած ըլլալս, ի՞նչ մակնիշի ինքնաշարժ քշած ըլլալս, և դրամատան ու աշխարհին մէջ որքա՞ն դրամ ձգած ըլլալս… գրուածին իմաստը պարզ ըլլալուն համարկը յիշեմ հիմա. կը յիշեմ՝հոգելոյս հոգևոր եղբայր Տէր Վարդան Գասապեանը որ օր մը պատﬔց թէ իր հօրը հետը Բրավիտընսի գերեզմանը եղած ատեն տեսած են տասնեակներով շքեղ կառքերու թափօրի մը անցնիլը, հայրը ըսեր էր թէ ննջեցեալը մեծահարուստ, յայտնի մէկը ըլլալու էր, բայց, ունեցուածքէն բան չէր կրնար տանիլ հետը…։
 
Տէր Վարդանին յուղարկաւորութեան օրն ալ նմանապէս հարիւրաւոր զինքը սիրող մարդիկ իր կորուստը սգացին, աղօթեցին իրեն համար։  Աﬔրիկացիներուն ըսածին պէս passed away պիտի ըլլամ ես ու երթամ։ Զիս սիրողներն ու չսիրողները ննջեցեալը, լուսահոգին, կամ ալ ուրիշ բաներ պիտի ըսեն իմ մասիս…։ Հարիւր տարի շատ է զիս յիշելու, և յիշողն ալ գացած կ՛ըլլայ…։ Մարդիկ, հարազատ ու բարեկամ ու չարեկամ կարդալիք, դիտելիք և լսելիք այնքան բան ունին, որ հազիւ թէ յիշեն ﬔր ծննդեան կամ մահուան տարեդարձը դիմատետրէն… ուստի մտածելու և հոգ ընելու կարիք չկայ յիշատակի մը համար։

Միայն Աստուած պիտի գիտնայ մեր ուր ըլլալը։ Մեր ծնիլն ու ետ երթալը չգիտնալը գէ՞շ բան է։

Բարեկամի մը զաւկին պսակին համար անցեալները գիւղ մը գացինք զոյգին ընտրած եկեղեցին տեսնելու համար. նկարեցի պատկերներն ու արձանները։ Դուրս ելած ատեն տեսայ որ բարեկամս ելևմուտի բաժնին մէջի այս թռուցիկը կը կարդար ՛՛Մկրտութեանդ … ծնողքդ քեզ այստեղ բերին Ձեր պսակին՝ դուք հոս եկաք Յուղարկաւորութեանդ՝ ընտանիքդ քեզ հոս պիտի բերէ… Դուն ՝ինքդ ալ կրնա՞ս հոս գալ։

Մէկու մը հարցուցեր էին՝ եկեղեցի կ՛երթա՞ս, պատախաներ էր, Զատկէ զատիկ, զատկէ զատիկ, և կրկներ էր ու կրկներ էր որ լսողը կարծէ թէ ինք շատ կ՛երթայ եկեղեցի. Զատկէ՝ Զատիկ։

Եկեղեցւոյ շրջակայքի շէնքին մասին բարեկամս ըսաւ թէ բարերար մը ըլլալու է զայն շինողը. և ըսաւ որ քովի բնակարաններն ալ եկեղեցւոյ կը պատկանին։ Խորհեցայ որ ժողովուրդը եկեղեցին կը շինէ ու պահէ, և եկեղեցին կը փակուի երբ քովը ապրող հաւատացեալ ժողովուրդ չﬓայ. ֆրանսայի և ուրիշ տեղեր եկեղեցիներ կը փակուին ի չգոյէ ժողովուրդին։ Մեր հսկուﬕ խաղաղական աղօթքը կ՛ըսէ՝ ՛՛Ողորմեա՛ եկեղեցի շինողաց, երախտաւորաց, պտղատուից,սպասաւորաց և այնոցիկ՝ որք ընդ հովանեաւ սրբոյ եկեղեցւոյ են հանգուցեալ՛՛ սուրբ եկեղեցւոյ հովանիին տակ հանգուցեալները շինած ու պահած կ՛ըլլան համայնքի մը եկեղեցին, ժամ, պատարագի, մկրտութեանց, պսակներու և յուղարկաւորութեանց համար։ Մեր տեսած եկեղեցին ալ այդպէս է վստահաբար։ Եկեղեցւոյ հովանիին տակ ննջողներուն տապանները՝ կը վկայեն։

Բարեկամս պնդեց որ բարերարը կ՛ըլլայ եկեղեցի շինելու ծրագիրը յղացողը, նուիրատուութիւն կատարողը, և ան իրեն հետ շարժման կը դնէ ժողովուրդն ու հոգևորականը Եկեղեցին կառուցանելու իր տեսիլքը միասնաբար իրականացնելու համար։ Արաբ Բունարի ﬔր եկեղեցին այդպէս շինուած ըլլալու էր, և հայ ժողովուրդին մեկնելէն ետքն ան փակուեցաւ. Նիս,

Փարիզ և ուրիշ տեղեր ալ բարերարը ժողովուրդը ոտքի հաներ է։ Կարևորը այն է որ բարերարն ու երախտաւոր հաւատացեալն ու եպիսկոպոսը հաւանութիւն տան և ﬕասին գործի լծուին հիﬓարկէքն ու օծումը կատարելու և անոր շուրջը բնակելու համար։ Չզարմանաք եթէ բարեկամ մը օր մը ըսէ որ եթէ իրեն դրամ ելլէ բախտախաղէն՝եկեղեցի պիտի շինէ… կ՛ըսէ։

Կառք մտնելու ատեն մեր առջև շարուածին վրայէն կատու մը մերինին ապակիէն իջաւ ու վրան ելաւ, բարեկամս ըսաւոր կատուները կը սիրեն տաք տեղ նստիլ. գիտէի. ﬔր Թաուլին ալ այդպէս կ՛ընէր։ Կատուին գետին իջնելէն ետքը շարժեցանք։ Արաբ Բունար կատուներուն երես չէին տար, կը զայրացնէին ու կը հալածէին զիրենք այնպէս որ յիշեն զայն բւ ետ չգան։ Նախաճաշին ու ճաշերուն կատուները կու գային ﬔր սեղանէն օգտուելու, մէկը իրեն ՛՛փը՛շտ՛՛ կը պոռար, ﬕւսներն ալ ՛՛փը՛շտ, փը՛շտ՛ կ՛ըսէին՛. հասկնար՝ լաւ, չլսելու զարնէր յետոյ կը զղջար։

Մէկը կար վրան տաք թէյ կը թափէր, և լեղապատառ ան պատէն տանիք՝ կը կորսուէր, բարի մըն ալ կը քարոզէր թէ ՛՛Կատու չարչարելն ու սատկեցնելը մահացու ﬔղք է. կատու սատկեցնողը եթէ նոյնիսկ եօթը եկեղեցի կառուցանէ՝ չի կրնար իր ﬔղքը քաւուիլ ու թողութեան արժանանալ։ Ուաո՜ւ, եօթը եկեղեցի շինել ու չփրկուիլ գործած մեղքէն…։

Հարիւր տարի ետքը եղեր մարդիկ պիտի չյիշեն իմ ուր ծնած և որ դպրոցը յաճախած ըլլալս, որ քաղաքէն որ քաղաքը գացած ըլլալս օրուան հացս վաստկելո կտոր մը կեանք մը ապրելու համար. կտոր մը կեանք և այդքա՛ն բան։ Արարիչին ամէն մէկուս պարգևած թանկագին կեանքը արարչական սերունդէ սերունդ կը շարունակուի, և ժամանակ մը տեղի մը կտոր մը հողին վրան ապրելէն և կեանքին քաղցրն ու լեղին ճաշակելէ, սիրոյ, հողին, ծովուն, օդին ու բնութեան լաւն ու գէշը ճանչնալէն ետք անդին կ՛երթանք։

Հարիւր տարի ետք հոս չըլլալս իմ հոգս չէ, ես հոս չեմ ըլլար բայց իմ տեղս կ՛ըլլայ մէկը, կ՛ըլլան հայեր որ ﬔզ յիշեն, և մեր կեանքը շարունակեն մարդկութեան մէջը, մեզ յիշողը ﬔր զաւկին թոռն ու կամ ծոռը, պիտի ըլլայ և ան յիշէ իր նախահարց աղօտացած պատմութիւնը, պիտի ուզէ ան ﬔր մասին քիչ մ՛աւելի բան իմանալ. պիտի պրպտէ, կարդայ գրէ, խօսի, ուտէ, ըմպէ կենացի պէս ճառեր խօսի, և հոս չըլլանք։ Մեր երթալէն հարիւր տարի ետք մեզի յիշող ու ﬔր մասին խօսող կ՛ըլլայ որ կը կարծէ որ ինք՝ ՛՛մենք՛՛ ենք։ Մենք կ՛ըսէ բայց, իր ըսած մենքը՝ ինքն է։

Հայկական ցեղասպանութենէն հարիւր տարի ետքը մեր բողոքի ցոյց կատարած ատենը, մենք ալ կը յիշենք և կը պահանջենք արդարութիւն հայոց հարցին, խօսքով մեր հողը և կ՛ուզենք և կ՛ըսենք թէ ՝ ՛՛Հարիւր երկու տարի առաջ թուրքերը մեզի ոչնչացնել ուզեցին, բայց չյաջողեցան, հոս ենք, ևայլն, ևայլն…՛՛։

Հիմա, մենք մեզի կը վերագրենք բաներ որ մեզի անձամբ չեն վերաբերիր։ Մեզի չեն պատահած, մեր ըսածները այդ անձերը ապրած ու անցած գացած մե ննջեցեալ մեծ ծնողքն ու հայերն էին, և մենք հոն չէինք այն ատենը. մեր աշխարհ գալն ալ ապագայ մըն էր, մեր վերապրած մեծ ծնողքն ալ մանուկ էին, կամ պատանի, նորապսակ գաղթականներ, յետոյ ծնանք եկանք աշխարհ և հարիւր տարի ետքը մենք կը շարունակենք ապրիլ իրենց մեզի տուած կեանքը և յիշատակը մեր նախահարց, հոս, ամէն տեղ, կ՛ապրինք հայ և օտար մեր լեզուովս ու ճակատագրով։

Հարիւր տարի ետք…։


ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ
Նիս, 5 Մայիս, 2017

-------------------------------------------------------------
Armweeklynews.am [05.05.2017]
Ամէն տեղ կ՛ապրինք հայ և օտար մեր լեզուովն ու ճակատագրով



© 2011-2017  Կապը »  Contacts  ԱԱԱյցելեք » Facebook
Most popular tags
 Գարօ Փայլան  Երվանդ Քոչար  Հռոմի պապ ANCA Nor Zartonq  Կիպրոս Քեսապ  Գրիգոր Զօհրապ  Շառլ Ազնավուր  Cyprus elections  Operation Nemesis  Վահան Թէքէեան  Data Driven  Marvel  Disney movies Lucasfilm  Netflix  Ռուբեն Վարդանյան  Helen Fisher   Rouben Sevak  Ara Güler  Շանթ   Elisa de Filebo   William Saroyan   Մելգոնեան Կրթական  Հրանտ Մաթևոսյան
  Մշակույթ  
Գաբրիէլ Երանեան – “Կիլիկիա“ եվ “Հայաստան Երկիր Դրախտավայր“ երգերի հեղինակ [04.05.2017]
Պոլսահայ Համայնքի Աղջկանց Որբանոց Գալաֆաեան Տան Յոբելենական Ձեռնարկները [26.04.2017]
Մելգոնեանի Հոգաբարձուները ... [26.04.2017]
Վարդգէս Գուրուեան - Ալիսը [25.04.2017]
Դասընկերներս-Վարդգէս Գուրուեան [21.04.2017]
ՍՈՒՐԲ ՅԱՐՈՒԹԵԱՆ ՄԻՋԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՏՕՆԱԿԱՏԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄՕՆԱՔՈՅԻ ՄԷՋ [19.04.2017]
Մեր Գիշերապահները [19.04.2017]
Մելգոնեանի Պաշտօնեաները [17.04.2017]
Անգլերէնի Մեր Ուսուցիչները [17.04.2017]
ԱՐՈՒԵՍՏԱԳԷՏՆԵՐՈՒ ՊԱՏԱՐԱԳ [10.04.2017]
Կոմիտաս վարդապետ .մեկ հասկըցւած անկեղծ ձայն հազար ճառ կարժէ [12.03.2017]
Օ՜, Օր. Քէշիշեան, գիտե՞ս աշակերտներդ որքա՜ն կարօտցած են քեզ [02.03.2017]
Մեր Ուսուցիչներէն ՝Գէորգ Յակոբեան [27.02.2017]
 Արխիվ » 2011-2017